Definicion

Las esquiras que son objèctes sonòrs de hèr martelat, batut e brasadas au coire o au laton. Estacadas au còth de las bèstias, que son tot l’an un vertadèr apèr de tribalh taus pastors. Dens los Pirenèus, las esquiras que son mei utilizadas que las clarinas qui’s tròban subertot, uei lo dia, en los Aups.

Foncion

Las esquiras que permeten de situar lo tropèth e de ritmar los desplaçaments en balhar un « tempò ». Qu’indican lo comportament deu tropèth. Que disen quan ei a pèisher, quan muda e quan ei en dangèr. Ua esquira que hè tostemps partida d’un ensemble. Com dens un orquèstra, cada esquira que pòrta un son qui va compausar ua armonia qui ei especifica tà cada tropèth.


« Los pastors que’s causèishen las esquiras confòrmament a la hautor deu lor ton, tà que n’i aja hautas, mejanas e quauquas baishas. »
Ethnomusicològa Natalijia Raškova

Lo son produit qu’ei ligat a la fòrma e a l’espessor de l’esquira. Que cambia segón la finicion de la « boca » dab un orlet o shens. La causida deu son que depen de las condicions d’utilizacion. En montanha basca o bearnesa, lo son grèu que s’enten plan per bruma baisha. En la seuva, lo son clar, agut, qu’ei mei adaptat puish que passa peus arbos.

Las diferentas partidas d’ua esquira

 

 

Las mèrcas

Las esquiras qu’an tostemps portat ua mèrca : nom deu fabricant, nom deu pastor, crotz trinitara, crotz pirenenca, numerò de seria. Las canaulas que son lo mei sovent hèitas de hrèisho tà la soplessa d’aquera esséncia. La decoracion de las canaulas que pòt estar simpla o elaborada (pintruras e/o gravaduras) dab fòrmas geometricas.

 

Punt de lenga

Cloches et sonnailles / Campanas e esquiras

En francés en e occitan los mots que designan objèctes diferents.

Las campanas que son instruments en metau sonòr (bronze) qui trobam sovent dens las glèisas. Que son de metau honut e que s’apèran en francés Cloches. Peus tropèths que’s pòden enténer clarinas qui son campanetas utilizadas mei lèu en los Aups.

Lo mot Sonnaille en francés que pòrta mei d’un nom en occitan en foncion de l’animau qui la pòrta, de la fòrma e deu lòc d’utilizacion de l’objècte. En lenga occitana qu’ei l’utilizacion qui balha lo nom quan en francés qu’ei lo tipe d’objècte.